Jak zarządzać energią?

dr inż. Aleksander Panek
prezes Narodowej Agencji Poszanowania Energii S.A.

Zarządzanie energią można rozumieć bardzo szeroko. W odniesieniu do budynków i sfery podażowej obejmuje ono zintegrowane planowanie energetyczne i zarządzanie popytem. Planowanie zintegrowane polega na takim doborze mediów zasilających budynek, aby zostały zrealizowane strategiczne cele energetyczne, głównie ciągłość i niezawodność dostaw energii. W sferze popytowej, która dotyczy grup budynków instrumentem wspomagającym są tzw. inteligentne systemy pomiarowo-kontrolne, a także odpowiednie działania inwestycyjne zmierzające do obniżenia mocy zamówionej. Projektowanie budynków energooszczędnych jest procesem niesekwencyjnym, w którym interakcje pomiędzy inwestorem, architektem i inżynierami branżowymi rozpoczynają się od koncepcji obiektu. Termin Integrated Energy Design dotyczy takiego właśnie sposobu projektowania i wznoszenia budynków, jest w wielu krajach standardem realizowania inwestycji. Przy czym w procesie IED chodzi o zminimalizowanie oddziaływania budynków na środowisko.

dr inż. Arkadiusz Węglarz
koordynator projektów w Krajowej Agencji Poszanowania Energii S.A.

Prawidłowe zarządzanie energią w domu wymaga kompleksowego podejścia do projektu i wyposażenia budynku. Najważniejsze jest zadbanie o szczelność budynku, aby maksymalnie zmniejszyć zapotrzebowanie na energię do jego ogrzewania. Tylko wówczas inne działania energooszczędne będą efektywne, a zastosowane urządzenia satysfakcjonujące. Przy projekcie domu warto zrezygnować z nadmiernego uatrakcyjniania architektury, gdyż powiększa ona powierzchnię, przez którą ucieka ciepło. Stosując prostą i zwartą bryłę domu możemy oszczędzić nawet 10-15% energii. Dodatkowym rozwiązaniem jest fachowo zaprojektowana i wykonana wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła. Zapewnia ona kontrolowany wypływ i napływ powietrza, czyli odebranie części ciepła z ogrzanego powietrza z wewnątrz domu, zanim zostanie ono usunięte na zewnątrz. To sprawia, że roczne zapotrzebowanie na energię jest nawet o 25% mniejsze niż przy wykorzystaniu wentylacji naturalnej (grawitacyjnej), która jest najmniej efektywna pod względem energetycznym. Ważne jest również wyposażenie budynku w nowoczesną i energooszczędną instalację oraz urządzenia grzewcze, np. kocioł kondensacyjny. Oszczędza on paliwo i odbiera dodatkowe ciepło, które ze zwykłych kotłów uchodzi razem ze spalinami. Jego efektywność można zwiększyć poprzez instalację automatyki, która dopasowuje moc kotła do warunków pogodowych. Kocioł pracuje ze zmniejszoną mocą, kiedy nikogo nie ma w domu oraz w nocy. Dobra automatyka może zmniejszyć zużycie energii nawet o 25%.

Roland Krause
prezes zarządu Viessmann Sp. z o.o.

Termoizolacja budynku i efektywny system grzewczy, to podstawy oszczędnego gospodarowania energią. Optymalnym systemem grzewczym mogą być wysokoefektywne kotły kondensacyjne, gazowe lub olejowe, wsparte instalacją solarną, kocioł na biomasę, czy pompy ciepła. Wybór głównego źródła ciepła powinien być indywidualny. Jest ściśle uzależniony od parametrów budynku, kosztów, a także oczekiwań inwestorów. Firma Viessmann ma za sobą wiele lat doświadczeń i pracy nad efektywnym zarządzaniem energią. Ich wynikiem są technologie wykorzystane w naszych urządzeniach i projekt Efektywność Plus, którego celem jest ochrona środowiska naturalnego. Jest on realizowany już od 3 lat, a zaangażowane w niego nakłady finansowe sięgają 220 mln euro. Jego efektem końcowym jest osiągnięcie funkcjonowania na wysokim poziomie energooszczędnych i przyjaznych środowisku naturalnemu technologii produkcji. Efekt ten jest osiągalny dzięki rozwiązaniom ograniczającym zużycie energii, optymalizacji procesów produkcji i podnoszeniu wiedzy i kwalifikacji kadry pracowniczej. W listopadzie br. w Nysie został otwarty pierwszy w Polsce obiekt zbudowany w oparciu o projekt Efektywność Plus. Stanowi on doskonały przykład i odpowiedź na pytanie, jak efektywnie zarządzać energią, projektować i budować energooszczędnie.

Bożena Wróblewska
ekspert Ogólnopolskiego Programu na rzecz Zrównoważonego Rozwoju Społeczności Lokalnych „Gaspol kibicuje klimatowi”

Koszty ogrzewania stanowią istotną pozycję w budżecie domowym. Warto już na etapie budowy domu pomyśleć o tym, aby budynek miał jak najniższe zapotrzebowanie energetyczne. Na wielkość energii zużywanej do ogrzewania domu mają wpływ m.in. wielkość budynku, jego kubatura i usytuowanie, kształt oraz liczba elewacji, ilość okien i ich powierzchnia, izolacja ścian, podłóg i stropów, rodzaj wentylacji pomieszczeń, zastosowanie nowoczesnych urządzeń, takich jak kotły kondensacyjne i kolektory słoneczne oraz temperatura utrzymywana w pomieszczeniach. Chcąc mieć budynek energooszczędny warto minimalizować powierzchnię okien – jedynie duże okna zlokalizowane od strony południowej mogą kompensować w pewnym stopniu straty energii wynikające z ich powierzchni. Warto również zastanowić się nad zainstalowaniem okien o obniżonym współczynniku przenikania ciepła – w sprzedaży są dostępne okna trójszybowe o współczynniku nawet na poziomie 0,8 W/m2*K. Używając gazu ziemnego czy płynnego warto zastosować kocioł kondensacyjny. Zastosowanie takiego kotła spowoduje, że w porównaniu ze standardowym kotłem można zyskać do kilkunastu procent na kosztach ogrzewania w porównaniu z kotłem standardowym (w zależności od sprawności kotła standardowego). Warto również rozważyć zainstalowanie kolektorów słonecznych, które mogą obniżyć rachunki za energię nawet do 20% w skali roku. Na koniec do przemyślenia dla wszystkich oszczędności wynikające z obniżenia temperatury w pomieszczeniach. Obniżając temperaturę tylko o 1 stopień, co często nie jest odczuwalne przez domowników, możemy osiągnąć oszczędności i niższe rachunki za ogrzewanie o 5-6% w skali roku. Warto się nad tym zastanowić!